ALTIJD DE DAG ERVOOR…

Door Reggie Baay  – 4 mei 2020 
Bron: Facebook pagina Reggie Baay

Ter gelegenheid van de dodenherdenking zou ik vanavond eigenlijk spreken in het oer-Hollandse dorp waar ik ben opgegroeid: Oude Wetering. Het plaatselijke comité had me hiervoor al enige jaren geleden benaderd, maar telkens was er wel iets (een eerder aangenomen invitatie; een verblijf in het buitenland) waardoor ik niet kon. Maar dit jaar zou ik komen spreken. Dat had ik het comité al meer dan een jaar geleden plechtig beloofd.Ik had er zelfs andere invitaties voor afgezegd. Maar goed; dan komt opeens de corona-crisis en gaat het alsnog niet door. Dat is jammer. Ik wist namelijk al direct toen ik hiervoor werd benaderd waarover ik het zou gaan hebben: een Indische eenmansdodenherdenking in een oer-Hollands dorp…

Reggie Baay met vader

Op de dag van 3 mei stond hij zwijgend voor me. Mijn vader. Een bosje bloemen in zijn rechterhand. Ik moet toen een jaar of twaalf zijn geweest. Door de manier waarop hij daar zo stond en mij doordringend aankeek, wist ik dat hij mij iets duidelijk wilde maken. Zonder woorden, zoals ik van hem gewend was. Vervolgens begaf hij zich naar het kleine schuurtje achter ons huis en pakte zijn fiets. Intuïtief liep ik achter hem aan en pakte de mijne. Nadat hij de bloemen met de bloemstelen losjes onder de snelbinders had gedaan, ging hij op weg. Ik volgde gedwee en besloot vervolgens naast hem te gaan rijden. Zo fietsten we enige tijd zwijgend naast elkaar Oude Wetering uit, richting het naburige dorp Roelofarendsveen. Daar aangekomen stopte mijn vader bij het lokale gemeentehuis, haalde de bloemen onder de snelbinders vandaan en liep vervolgens naar het plaatselijke monument dat zich tegenover het gemeentehuis bevindt. Daar legde hij de bloemen aan de voet van het monument, deed twee stappen achterwaarts, vouwde zijn handen, sloot zijn ogen en verzonk in gedachten. Ik ging naast hem staan en staarde naar het monument waar ik al vele malen aan voorbij was gefietst maar waaraan ik nooit eerder aandacht had besteed. Het verbeeldde, zag ik nu, een half liggende man met de blik naar beneden gericht en een staande vrouw die een zwaard trekt en met opgeheven hoofd in de verte tuurt. Na enige minuten in diepe stilte leek mijn vader te ontwaken uit zijn trance. Hij draaide zich resoluut om, liep naar zijn fiets en reed terug naar huis. Ik volgde en observeerde hem vanuit mijn ooghoeken toen ik naast hem reed. Hij was enorm aangedaan zag ik en leek voor mijn gevoel nu zelfs niet eens meer te ademen…
Pas de volgende dag, 4 mei, viel alles op z’n plek. Die dag stond alles in Oude Wetering en Roelofarendsveen in het teken van de jaarlijkse herdenking van hen die in de jaren veertig waren gevallen onder de Duitse bezetter. Op dat moment drong het tot me door dat mijn vader de dag ervoor de dwingende behoefte had gevoeld om die ‘andere’ oorlog en allen die waren gevallen onder de Japanse bezetter te herdenken!
Het werd een vast ritueel: elk jaar, de dag voorafgaand aan de Nederlandse 4 mei-herdenking, verscheen hij zwijgend met een boeket bloemen, waarna ik hem, eveneens zwijgend, vergezelde naar het lokale monument. Hoewel het hem in eerste instantie altijd enorm aangreep, deed het hem achteraf zichtbaar goed: die kleine, zelfgeorganiseerde eenmansdodenherdenking. Ondanks dat hij wist dat de bloemen die hij had neergelegd niet veel later verwijderd zouden worden, omdat het monument nog ‘gereinigd’ zou worden voor de ‘echte’ herdenking een dag later. Hij had daar kennelijk vrede mee. Voor hem was het belangrijk dat hij een plaats en een moment had om uiting te geven aan zijn intens gevoelde behoefte om stil te staan bij hen die in de oorlogsjaren ‘daar’, in de Oost, waren gevallen.
Het was een mooi moment toen in 1988 het Indisch monument in Den Haag werd onthuld. Eindelijk was er een passende plek waar hij naartoe kon. en nu niet meer op een dag in mei, maar, zoals het hoort, in augustus! In één ding bleef hij echter volharden: nooit ging hij op de herdenkingsdag zelf, maar altijd op de dag ervoor. Tot aan zijn dood in 1998. Dat had te maken met zijn angst voor grote groepen. Een angst die hij had opgelopen tijdens de oorlog die hij juist op dat moment herdacht…

Vader van Reggie Baay

HERDENKING 4 MEI 2020

Op 4 mei hebben wij in stilte samen met de burgemeester twee kransen gelegd bij het monument.  Richard Bouwmeester van DGV heeft het Taptoesignaal geblazen. Twee blazers van LvH speelden het Wilhelmus vanaf het balkon van de watertoren.

We misten hierbij het publiek en dachten aan de geplande activiteiten voor 5 mei.

De bevrijdingstocht en het bevrijdingsconcert op de Braassem konden helaas niet doorgaan. Wij hopen op een uitstel tot 2021.

Het bestuur

Kransen 4 mei herdenking 2020

Foto: Facebookpagina Gemeente Kaag en Braassem

BEDANKBRIEF VRIJWILLIGERS

Lees hier de bedankbrief die op 5 mei aan alle vrijwilligers is gestuurd. U kunt de afbeelding aanklikken om deze te vergroten.

Roelofarendsveen | Voorzitter Comité 4 en 5 mei steekt bewonders hart onder de riem

Maartje de Koning is voorzitter van het Comité 4 en 5 mei in Kaag en Braassem. Bij het oorlogsmonument in Roelofarendsveen steekt zij de bewoners van het dorp een hart onder de riem en roept zij iedereen op om op 5 mei de vlag uit te steken.

Klik op de foto om dit filmpje en andere filmpjes te bekijken.

Bron: website Leidsch Dagblad

 

Persbericht AANGEPASTE HERDENKING op 4 mei #ikherdenkthuis

 

Op 4 mei herdenken we het einde van de tweede wereldoorlog. Dit jaar doen we dat vanwege het Coronavirus vanuit huis. U kunt het gehele persbericht van de gemeente Kaag en Braassem met betrekking tot de aangepaste herdenking HIER lezen.

Herdenking 4 mei en viering 5 mei wordt aangepast

 

Helaas moet ook het 4 en 5 mei Comité Kaag en Braassem melden dat de herdenking van 4 mei en de viering van 5 mei niet op de geplande wijze kan doorgaan.
De herdenking van 4 mei zal waarschijnlijk heel sober zijn. Nadere informatie volgt zo spoedig mogelijk.
De activiteiten van 5 mei kunnen geen doorgang vinden, hoewel we ons uiterste best doen om het concert naar een later moment dit jaar te verplaatsen.

Persbericht 75 JAAR BEVRIJDING IN KAAG EN BRAASSEM

ACTIVITEITEN OP 5 MEI 2020

 

Kaag en Braassem, 30 januari 2020 – In heel Nederland vieren we dit jaar dat ons land 75 jaar geleden bevrijd is. We vieren dat we sindsdien weer in vrijheid leven, in het besef dat we samen verantwoordelijk zijn om vrijheid door te geven. Ook in de gemeente Kaag en Braassem vinden rond dit thema mooie activiteiten plaats.
Het comité 4 en 5 mei Kaag en Braassem organiseert, ondersteund door alle oranjecomités in de gemeente, twee mooie activiteiten. Het gaat om een Bevrijdingstocht door de gemeente en een Bevrijdingsconcert op de Braassem bij de Noorderhem.

U kunt het gehele persbericht van de gemeente Kaag en Braassem HIER lezen.

UITREIKING CHEQUE 


Uitreiking van de cheque aan Stichting 4&5 mei Kaag en Braassem tijdens de nieuwjaarsreceptie van Provincie Zuid-Holland op 8 januari. Met deze subsidie kunnen we als stichting samen ’75 jaar vrijheid en herdenken, vieren en koesteren’.
 

HERDENKING 2020

Door de ontwikkelingen rondom het Corona-virus is het nog niet bekend hoe de 4 mei herdenking in 2020 plaats zal gaan vinden. Zodra hierover meer bekend is zal deze informatie op de website worden opgenomen.

Op 4 mei vindt elk jaar in Nederland de Nationale Herdenking plaats. Tijdens deze dodenherdenking worden om 20.00 uur in het hele land twee minuten stilte in acht genomen voor de Nederlandse oorlogsslachtoffers. Het accent bij deze herdenkingen ligt op de specifieke historische gebeurtenissen in en slachtoffers uit de eigen gemeente.

Update: Op 20 april is er een persbericht van de gemeente verspreid waarin informatie rondom de aangepaste herdenking staat vermeld. Dit jaar herdenken we het einde van de tweede wereldoorlog vanuit huis vanwege het Coronavirus. U vindt het bericht HIER.

JAARTHEMA 2020

 

Ieder jaar kiest het Nationaal Comité 4 en 5 mei een thema dat als rode draad door de activiteiten op 4 en 5 mei loopt. Het jaarthema inspireert om herdenken en vieren aan elkaar te verbinden en om de historische gebeurtenissen in verband te brengen met de actualiteit wereldwijd. In voorgaande jaren zijn er verschillende thema’s voorbij gekomen. De komende jaren doet het Nationaal Comité een appèl op iedereen om zich in te zetten voor de waarde van vrijheid onder de noemer ‘Geef vrijheid door’.

Het jaarthema wordt elk jaar uitgewerkt in een jaarthematekst aangevuld met gastbijdragen, verzamelde artikelen en cartoons. De cartoons kunt u vrijblijvend downloaden en met bronvermelding gebruiken bij het vormgeven van uw herdenking, viering of publicaties.

Dit jaar heeft Hare Koninklijke Hoogheid Prinses Mabel de jaarthematekst geschreven.

Het jaarthema van 2020 luidt 75 jaar vrijheid. In 2019 en 2020 herdenken we het beëindigen van de Tweede Wereldoorlog, 75 jaar geleden. We staan stil bij de vrijheid die is bevochten door mensen die daarvoor grote offers hebben gebracht. We vieren dat we sinds 1945 weer in vrijheid leven, in het besef dat we samen verantwoordelijk zijn om vrijheid door te geven aan nieuwe generaties.

De bevrijding betekende het herstel van onze vrije en open democratische rechtsstaat. De rechten en vrijheden die daaruit voortkomen, zijn niet vrijblijvend. Ze scheppen voor iedereen een verantwoordelijkheid voor het behoud en het versterken ervan.

In het kader van 75 jaar vrijheid organiseren tal van landelijke, regionale en lokale partijen door het hele land herdenkingen, vieringen, lesprogramma’s en tentoonstellingen.

De jaarthematekst 2020 is terug te lezen via het volgende PDF-bestand (u kunt de link aanklikken)

 

GEDICHTENWEDSTRIJD 4 MEI HERDENKING

 

Voor 2020 is het thema ‘75 Jaar Vrijheid.

2018

 

Stiekem

Stiekem kranten uitwisselen aan anderen,
Stiekem luisteren naar de radio.
Er zal veel gaan veranderen
Als de Duitser binnenkomen in jouw regio.

Stiekem verzetten we ons tegen de Duitsers.
We laten ons niet zomaar wegzetten.
Stiekem wordt er in de schuilkelder gefluisterd
En we laten ons land ook bezetten.

Vier en vijf mei is niet van de Duitsers, maar van ons.
Nu is het een dag zonder zorgen
En geven we geld aan het fonds.
Ik denk aan vandaag en niet aan morgen.

door Mats van der Meer

2017

 

De kracht van het persoonlijk verhaal.

Leven in de oorlog,
de oorlog in je leven.

je krijgt een kind uit de oorlog ,
maar geen oorlog uit een kind.

4 mei de dodenherdenking,
De dag van de oorlog ,
De dag van de pijn,
De dag die herinnerd  wordt,
Van hoe een oorlog zo kon zijn.

Ik zit vast in een oorlog,
Een oorlog vol bedrog,
Ziet niemand dat alsnog.

Verstopt in de kelder,
Vol hoop en verdriet,
Of het nog goed komt,
Ik weet het niet.

Volkslied in gedachten,
Het zingen mag nu niet,
De radio moest weg,
Anders haalden we het niet.

War als we worden verraden,
Dan komen we in handen van de kwade,
Dan worden we in kampen gestopt,
En worden we in douches gedropt.

Of we ooit nog oorlog krijgen weten we nooit ,
Maar de hoop staat vast,
Alle oorlogen opgekrast.

door Nina Hofland & Fay Verdel

2016

 

Vluchtelingen

Reizend in een bootje ver over de zee
Zo eenzaam en vaak nog alleen

Eerst naar beter dan naar goed
Vluchten doe je niet omdat je mag of graag wil 
Vluchten doe je omdat je moet

Kinderen vol tranen en verdriet
Zo klein en jong, dit doe je toch niet?

Vluchtende kinderen
Jongetje op het strand
Vrijheid niet kunnen halen
Dat is meer dan alleen maar balen

Vluchtelingen komen
Hoor ik verhalen van ze binnenstromen

Wij vragend met de vraag
Heb je het koud en heb je honger?

Met vaak pijn in het hart moet ik het antwoord horen
Waardoor mijn hart is bevroren

door Jasmijn Brandse en Nathalie van Iterson

2015

 

Wie zijn ogen sluit voor het verleden, is blind voor in de toekomst.

Wie zijn ogen sluit voor het verleden,

weet niet wat er vroeger is gebeurd.

Wie zijn ogen sluit voor het verleden,

weet niet hoeveel families er zijn verscheurd.

Wie zijn ogen sluit voor het verleden,

weet niet waar het mis is gegaan.

Maar wie wel kijkt, zal niet dezelfde fouten begaan.

Wie echt goed kijkt naar het verleden,

kiest voor liefde en geluk in het heden.

door Marin van der Meer

 

4 EN 5 MEI COMITÉ KAAG EN BRAASSEM: DE AMBITIES

 

4 en 5 mei comité Kaag en Braassem is sinds 5 maart 2015 een stichting. De belangrijkste taken zijn richting, inhoud en vorm geven aan herdenken en vieren: 4 en 5 mei. De leden van het comité hechten belang aan de voorzetting en viering van de gebeurtenissen op 4 en 5 mei. Zij menen dat dit niet alleen landelijk, maar juist ook lokaal een goede plek in de samenleving en gemeenschap van de gemeente moet hebben.

Op 4 mei vindt elk jaar in Nederland de Nationale Herdenking plaats. Tijdens deze dodenherdenking worden om 20.00 uur in het hele land twee minuten stilte in acht genomen voor de Nederlandse oorlogsslachtoffers. Met de stiltespots wordt het publiek herinnerd aan deze twee minuten stilte. Zeer veel organisaties, branches en bedrijven respecteren deze twee minuten stilte. Zij maken herdenken voor het publiek mogelijk. Omdat zij dat belangrijk vinden.

Op 5 mei vieren we dat we in Nederland in vrijheid leven. We vieren dat we in 1945 bevrijd zijn van de Duitse bezetting in Europa en de Japanse bezetting in Azië en dat we sindsdien in het Koninkrijk der Nederlanden vrij zijn van oorlog en onderdrukking.

5 mei is ook een dag om ons te bezinnen op het belang van vrijheid en ons te realiseren dat vrijheid kwetsbaar is. Voor de vrijheid in Nederland hebben velen gevochten en zelfs hun leven gegeven.

Het einde van de Tweede Wereldoorlog betekende niet dat een einde kwam aan oorlog in de wereld. Nog dagelijks lijden mensen onder gewapende conflicten en de schending van mensenrechten. Op veel plaatsen ter wereld moeten mensen dagelijks vechten voor hun bestaan. 5 mei is daarom óók de dag waarop we ons bezinnen op onvrijheid elders in de wereld.

 

 

HET OORLOGSMONUMENT

 

Herdachte groepen: Algemeen, Militairen in dienst van het Ned. Kon. 1940-1945, Verzet Nederland, Overig
Ontwerper: Piet Killaars (17-10-1922)
Onthulling: 6 september 1949

Vorm en materiaal
Het oorlogsmonument in Roelofarendsveen (gemeente Kaag en Braassem) is een beeldengroep van een half liggende mannenfiguur die naar beneden kijkt en een staande vrouwenfiguur die met opgeheven hoofd in de verte ziet. Het beeld is uitgevoerd in donkergrijs greskeramiek en geplaatst op een voetstuk van gewapend beton, bekleed met geelbruin geglazuurde grestegels. Op de voorzijde van het voetstuk is een grestegel aangebracht met een afbeelding van een wegvliegende vredesduif met een korenaar in de snavel. Op de rechterzijde is een grestegel bevestigd met een opdruk van een helm van het toenmalige Nederlandse leger. Op de achterzijde bevindt zich een grestegel met een afbeelding van een Duitse laars die de Nederlandse tulpen vertrapt met daaronder een kruis. Het beeld is 1 meter 80 hoog, 1 meter 20 breed en 90 centimeter diep. Het voetstuk is 1 meter 50 hoog, 1 meter 35 breed en 90 centimeter diep.

 

Tekst
De tekst aan de voorzijde van het voetstuk luidt:

‘ZIJ LEGDEN GETUIGENIS AF
VAN MOED EN TROUW
JEGENS HET VADERLAND’.

Wijziging
In 1994 is een tegel toegevoegd met een bajonet met lauwertak en een tropenhelm, als symbool voor oorlog en vrede. Dit ter nagedachtenis aan de Nederlandse militairen die sneuvelden in het voormalige Nederlands-Indië.

DE BURGEMEESTER, BESCHERMVROUW VAN DE STICHTING

 

“Vrijheid is kwetsbaar. Dat besef ik mij elke dag als ik de krant open sla of het journaal bekijk. Oorlog, terrorisme, discriminatie het zijn helaas onderwerpen van alledag. Dat wij hier in Nederland al 70 jaar in vrijheid leven is een kostbaar geschenk. Maar met het verstrijken van de jaren, verdwijnen ook de generaties die kunnen vertellen hoe vrijheid voelt na tijden van oorlog. Het is nu aan ons om hun verhalen levend te houden voor de jongere generaties. Op 4 en 5 mei staan wij daarom niet alleen stil bij de oorlogsslachtoffers, het is tegelijkertijd een moment van bezinning en een reminder aan onze taak om de vrijheid door te geven. Zeker nu, nu tolerantie en respect lijken te verharden, is het belangrijk dat met de verhalen uit de oorlog betekenis wordt gegeven aan onze vrijheid. Het verleden is tenslotte een onuitputtelijke bron voor de lessen voor de toekomst.”

Dit vond plaats in 2015:

Bevrijdingsconcert Kaag en Braassem, ter ere van 70 jaar bevrijding.
Locatie:  De Spreng Oude Wetering
Toegang: gratis!

Tijdens dit concert waren diverse acts te bewonderen uit de omgeving, zie hieronder de line-up.
Die Blumenländer Musikanten
De Ringvaartzangers
Vox Laeta
More Motion
FF-Anders

O.l.v. Hans van der Laan
Presentatie door Paul Pouw

Doelstelling van de stichting:
Het organiseren van een lokale herdenking op vier mei in het kader van de Nationale Dodenherdenking, een en ander met inachtneming van de daarvoor door het Nationaal Comité 4 en 5 mei en de gemeentelijke overheid gegeven richtlijnen.

Hoofdlijnen beleid:
Organiseren jaarlijkse 4 mei herdenking.
Organiseren per 5 jaar 5 mei concert.
Coördineren van festiviteiten 5 mei.
Vermogen vormen door subsidies en giften, sponsoring en andere baten zonder commerciële doelstelling.
Niet meer vermogen aanhouden dan redelijkerwijze nodig is voor de continuïteit van de voorziene werkzaamheden.

Zo nodig kunt u op aanvraag onze statuten inzien.
Lees het Jaarverslag 2015.
Bekijk het Financieel Overzicht 2015.
Lees het Jaarverslag 2016.
Bekijk het Financieel Overzicht 2016.
Bekijk het Financieel Overzicht 2017.
Bekijk het Financieel Overzicht 2018.
Bekijk het Financieel Overzicht 2019.

Stichting 4 en 5 mei comité Kaag en Braassem
Postbus 102
2370 AC Roelofarendsveen
info@4en5mei-kaagenbraassem.nl

Kvk: 62803433
Rabobank Groene Hart Noord rek.nr NL46 RABO 0302 8186 77

Statutaire bestuurssamenstelling:

Voorzitter: M. de Koning-Schoenmaker
Penningmeester: M.A.C. van der Zwet-Kortekaas
Secretaris: N. Castelein

Beloningsbeleid: geen beloning